ما در این وبلاگ سعی کرده ایم بهترین مقالات حقوقی و کیفری و خانواده را به طور رایگان در خدمت شما عزیزان قرار دهیم تا از دریای بی انتهای دانش حقوق بهره مند شوید ، منبع مقالات رایگان حقوقی منتشره در رسانه های معتبر
لزوم برخورد جدي حاكم شرع تا سرحد تعزير، در برابر اهانت، درباره هر امري است كه در نگاه فقهي، از تقدس و احترام برخوردار است، مانند انسان ِمؤمن، يا چیزی که از شعائر مذهبي شناخته شده. اساساً، ميزان احترام و تقدس از نگاه فقهي، اين است كه اهانت و بي‌حرمتي به آن، حرام شده و يا تعظيم و بزرگداشت آن، واجب باشد.
با نظر به اين ميزان، انسان مؤمن، بويژه اگر انتسابي به مذهب و زعامت ديني داشته باشد، از تقدس برخوردار بوده، هتك و اهانت به او، حرام است و حاكم شرع، مي‌تواند در صورت صلاحديد، به عنوان كيفر آن، تعزير كند و براي جلوگيري از گسترش آن، هر نوع چاره بازدارنده‌اي را بينديشد.
روایات
نكته قابل توجه اينكه، گاه، عنوان تعظيم شعائر در عملي كه بنفسه مستحب است چندان تأثير مي‌گذارد، كه آن را مبدل به واجب عيني يا كفايي مي‌سازد و در اين ظرف، حاكم شرع، مي‌تواند، بلکه موظف است كه امت را بر انجام آن، وادار كند. يكي از مصاديق بارز اين مطلب، زيارت رسول الله (صل الله علیه و آله) است. مرحوم علامه حلي، در إرشاد الأذهان خود، در باره آن مي‌فرمايد:
«و يُجبر الامام الناسَ علي زيارة النبي (صلی الله علیه وآله) مع تركهم؛ زيارت حريم نبوي (صلی الله علیه وآله)، في نفسه، امري مستحب است و لكن از آنجا كه از شعائر الهي به شمار مي‌رود، بر حاكم است كه در صورت مشاهده بي توجهي امت نسبت به آن، آنان را، بر انجام آن مجبور سازد».
شیخ طوسی در کتاب نهایه درباره مطلق سخنی که باعث اذیت مسلمانی می شود چنین می گوید:
و کل کلام یؤذی المسلمین فانه یجب علی قائله التعزیر... و من نبز مسلما او اغتابه وقامت علیه البینه ادب؛ هر سخنی که مایه آزار مسلمانان شود واجب است گوینده‌اش تعزیر شود و همچنین کسی که ازمسلمانان عیب جویی به عمل آورد و یا از آنان غیبت نماید و بر این مساله بینه ای گواهی دهد، باید تادیب شود.
وی در ادامه می‌نویسد:
«و شاهدا الزور یجب ان یؤدبا و یشهرا فی قبیلتهما او قومهما و یعزما بما شهدا به ان کانا قداتلفا بشهادتهما شیئا؛ کسانی که به ناحق گواهی دهند باید تادیب شوند و در میان قبیله خود باید گردانده شوند و نیزباید در صورتی که گواهی آنان مایه تلف شدن مالی شود، غرامت پرداخت کنند».
علامه حلی درباب عمومیت توهین در تبصره می نویسد:
«و کذا یعزرفی کل قول موجب للاستخفاف؛ هرکلام و سخنی که مایه تضعیف شخصیت دیگران شود تعزیر دارد».
توهین در نقد، طنز،کاریکاتور و..
نقد: در بیان نقد به عنوان مصداقی از توهین باید توجه داشت که توهین و اهانت و تحقیر با نقد سازنده تفاوت اساسی دارد چرا که هیچ چیزی و هیچ شخصی وجود ندارد که قابل نقد نباشد، هرچند قابلیتِ نقد و در معرضِ نقد بودن غیر از وارد بودنِ نقد است. خداوند متعال در قرآن کسانی را که بدون دلیل، یعنی بر اساس تمایلات و خواهش‌های نفسانی و رذایل اخلاقی، مانند تکبر، در آیات خداوند، مجادله می‌کنند، مذمت و سرزنش میکند.
«الَّذينَ يُجادِلُونَ في آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ کَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ وَ عِنْدَ الَّذينَ آمَنُوا کَذلِکَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى کُلِّ قَلْبِ مُتَکَبِّرٍ جَبَّارٍ؛ همانها که در آیات خدا بی آنکه دلیلی برایشان آمده باشد به مجادله برمی‌خیزند (این کارشان) خشم عظیمی نزد خداوند و نزد آنان که ایمان آورده‌اند به بار می‌آورد این گونه خداوند بر دل هر متکبّر جبّاری مُهر می‌نهد».
«إِنَّ الَّذينَ يُجادِلُونَ في آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ إِنْ في صُدُورِهِمْ إِلاَّ کِبْرٌ ما هُمْ بِبالِغيهِ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ؛ کسانی که در آیات خداوند بدون دلیلی که برای آنها آمده باشد ستیزه جویی می‌کنند ، در سینه‌هایشان فقط تکبّر (و غرور) است ، و هرگز به خواسته خود نخواهند رسید ، پس به خدا پناه بر که او شنوا و بیناست!».
مفهوم این آیات این است که مجادله در آیات قرآن بر اساس دلیل اشکالی ندارد که نوعی تفکر و مباحثه در آیات قرآن است.
بنابراین، حقِ نقد که یک حق اخلاقی است مطلق است و هیچ قیدی ندارد، غیر از مراعات ضوابطِ نقد یا همان اخلاقِ نقد. اما نقد با اهانت فرق میکند. از منظر اخلاقی، هر کسی چه عالم و چه عامی، چه مسلمان و چه غیر مسلمان، و چه خداباور و چه خداناباور، حق نقد هر چیزی و هر کسی را دارد، که در قالب مباحثه و مجادله می‌گنجد اما هیچ کس حق اهانت ندارد.
برخی موقع این نقد و ابراز نظر در قالب یک قطعه هنری مثل فیلم، صوت، کاریکاتور، شعر و...است.
عضو شوید
عضویت سریع
آمار مطالب
آمار بازدید
ورود کاربران
خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید